Uitdagingen van minimale grootte van aanwijsgebied op mobiele toestellen
WCAG 2.2 vraagt om interactieve doelen van minstens 24 bij 24 CSS-pixels. Op papier klinkt dat duidelijk, en met een muiscursor is dat het meestal ook. Maar op een touchscreen mik je met je vinger, niet met een cursor. De echte vraag wordt dus: hoe groot is 24 pixels wanneer je het met je vinger moet raken?
We schreven eerder al een artikel over doelgrootte: You can touch this! Zijn de target sizes in jouw UI wel groot genoeg?. Dat verscheen als onderdeel van een reeks over WCAG 2.2, nog voor de officiële release.
Wat zegt WCAG hierover?
WCAG 2.2 Succescriterium 2.5.8 Grootte van het aanwijsgebied (minimum), niveau AA, gaat over aanwijsgebied, dus zowel muis als touch. In dit artikel focussen we op de gevolgen voor touch.
De regel is dat het actieve aanwijsgebied van een link, knop of besturingselement minstens 24 bij 24 CSS-pixels groot moet zijn.
Maar er zijn uitzonderingen:
- Afstand: een doel dat kleiner is dan 24 bij 24 pixels kan toch slagen als je er een cirkel met een diameter van 24 pixels rond kunt tekenen die geen andere doelcirkel snijdt. Hier komen we straks op terug.
- Inline: het doel staat in een zin, zoals een link in een alinea.
- Equivalent: een ander besturingselement op dezelfde pagina voert dezelfde functie uit en voldoet wel aan de vereiste grootte. De aanwezigheid en de locatie van dat alternatief zouden duidelijk moeten zijn.
- Besturingselement van de user agent: de browser bepaalt de grootte en jij hebt die niet aangepast, zoals de kleine pijltjes van een standaard nummerveld. Die hebben vaak ook een alternatief: gebruikers kunnen het getal bijvoorbeeld gewoon intypen of de pijltjestoetsen gebruiken.
- Essentieel: een specifieke weergave is essentieel of wettelijk verplicht.
Doelen groot genoeg maken
Zelfs als de visuele weergave kleiner moet zijn, kun je het actieve aanwijsgebied groter maken. Enkele voorbeelden:
Icoonknoppen: maak het actieve gebied 24 bij 24 pixels groot, gecombineerd met een transparante achtergrond. Zelfs als het icoon zelf kleiner is, heeft het aanwijsgebied zo de juiste afmetingen (via padding of een pseudo-element in CSS).
Selectievakjes en keuzerondjes: het label staat rond het invoerveld gewikkeld, waardoor tikken op het label ook werkt. De regelhoogte (line-height) en padding van het label bepalen dan de grootte van het doel.
Dezelfde logica geldt voor andere elementen zoals:
- Menu-items (bijv. in een dropdownlijst)
- Knoppen met tekst
- Selectievelden (inclusief comboboxes)
- Tekstinvoervelden
Een CSS-pixel heeft geen vaste grootte
Hier wordt touch lastig. Een CSS-pixel heeft geen vaste fysieke afmeting. Moderne schermen stoppen 4, 9 of meer fysieke pixels in elke CSS-pixel, en die verhouding verschilt per toestel. De fysieke grootte van 24 CSS-pixels hangt af van 4 zaken:
- de schermresolutie: hoeveel pixels er in de breedte en hoogte staan
- de pixeldichtheid: hoeveel pixels er in een inch passen
- de fysieke grootte van het scherm
- de schaling
Hoeveel verschilt dat nu in de praktijk? We maten 24 CSS-pixels op verschillende toestellen en berekenden de pixelgrootte voor de nieuwste iPhone en iPad mini:
De vierkanten zijn niet op ware schaal ten opzichte van de toestellen getekend. Ze tonen wel het onderlinge grootteverschil. Op een echt scherm ogen ze veel kleiner.
| Toestel | Scherm | Resolutie | Dichtheid | Viewport (CSS-px) | 24 px |
|---|---|---|---|---|---|
| iPad Air (2020) | 10,9” | 1640 × 2360 | 264 ppi | 820 × 1180 | 4,6 mm |
| Samsung Galaxy A55 (2024) | 6,6” | 1080 × 2340 | 390 ppi | 378 × 819 | 4,4 mm |
| iPhone 16 Pro (2024) | 6,3” | 1206 × 2622 | 460 ppi | 402 × 874 | 4,0 mm |
| iPad mini (2024) | 8,3” | 2266 × 1488 | 326 ppi | 744 × 1133 | 3,7 mm |
| iPad mini (2026) | 8,5” | 2316 × 1512 | 326 ppi | 756 × 1158 | 3,7 mm |
De variatie in grootte is klein: rond de 4 mm lijkt realistisch. Dat is logisch, want fabrikanten moeten een evenwicht vinden tussen scherpte, schaling en kijkafstand, anders zouden interfaces onbruikbaar worden. Toch is er een trend: hoe nieuwer en scherper het scherm, hoe kleiner de CSS-pixel. Dat is best verrassend, aangezien gelijkaardige toestellen wellicht op een vergelijkbare kijk- (en aanraak-)afstand worden gebruikt.
Het zou interessant zijn om dit ook te meten op oudere telefoons met schermen rond de 5 inch en een lagere pixeldichtheid. Ik vermoed dat die merkbaar grotere doelen opleveren.
Kanttekening: de eigen instellingen van de gebruiker spelen natuurlijk ook een rol. Instellingen zoals Schermzoom op Samsung-telefoons of Weergavezoom op iPhone veranderen hoeveel fysieke pixels één CSS-pixel vormen, en daarmee ook de fysieke grootte van elk doel.
Leg je vinger erop
Vier millimeter klinkt vrij abstract, dus vergelijk het met je hand: 4 mm is ongeveer de halve breedte van de nagel van je pink. Stel je nu voor dat je dat moet raken met je wijsvinger, op een rijdende bus of met een tremor.
Daarom vragen de makers van mobiele besturingssystemen om grotere afmetingen:
- iOS: Apple raadt 44 × 44 points aan als standaardgrootte voor bedieningselementen, en 28 × 28 points als minimum (Human Interface Guidelines).
- Android: Google raadt minstens 48 × 48 dp aan (Android accessibility guidelines).
Merk op dat ze dit uitdrukken in ‘points’ en ‘density-independent pixels’ in plaats van CSS-pixels. Dat zijn simpelweg de native-appvarianten van hetzelfde principe.
WCAG 2.2 heeft ook een strenger niveau: 2.5.5 Doelgrootte (uitgebreid), niveau AAA, vraagt om 44 × 44 CSS-pixels. Dat is exact dezelfde grootte als de aanbeveling van Apple.
Wanneer er geen ademruimte is: gebruik afstand
Even terug naar de eerste uitzondering: als je een cirkel met een diameter van 24 px rond het aanwijsgebied kunt tekenen zonder dat die een andere doelcirkel snijdt, maakt de grootte niet meer uit.
Ruimte op een scherm is schaars. Grote doelen passen visueel niet altijd goed. Daar helpt de uitzondering rond afstand. Enkele voorbeelden in beeld:
Hier staan aanwijsgebieden van 24 px vlak naast elkaar zonder te overlappen. Dat voldoet aan de regels, maar oogt wat krap omdat we nog steeds iconen van 24 px gebruiken.
Het aanwijsgebied kleiner maken zorgt voor een rustiger beeld.
Hier spelen twee zaken mee:
- Visueel klein: met de focus op het vermijden van overlappende doelen kunnen we het gebied veel kleiner maken. De valkuil is dat gebruikers niet zien waar het ene doel stopt en het volgende begint. Als de aanwijsgebieden vlak tegen elkaar liggen, activeert een tikje ernaast meteen het volgende doel.
- Kanttekening: niets houdt je tegen om enkel het visuele icoon te verkleinen en het aanwijsgebied 24 px of groter te houden zoals voorheen. In deze usecase heb je beide opties.
- Echte afstand: duw de doelen uit elkaar met marges (
margin) of positionering. Dat lost ons probleem op. De tussenruimte is dode ruimte: als een vinger er net naast landt, raakt die niets in plaats van het verkeerde element.
Als je daarbovenop nog een klein beetje extra ruimte kunt toevoegen (bijv. 10 px), krijg je zowel een luchtiger gevoel en een kleinere kans dat je een ander gebied raakt.
Ons advies
- Denk bij groepen van doelen eerst aan afstand. Werkbalken, paginering en rijen met iconen hebben meer baat bij ruimte tussen de doelen dan bij de strikte minimumgrootte.
- Ga groter dan 24 pixels wanneer je kunt. 24 is een minimum, geen einddoel. Schuif op richting de afmetingen die mobiele apps gebruiken en streef naar WCAG 2.5.5 waar het ontwerp het toelaat.
- Test het zelf. Open de pagina op een echt toestel en tik op elk bedieningselement.
Referenties
Laatste artikels
-
Help! Ik krijg kritiek over de toegankelijkheid van mijn website. Wat nu?
Eind augustus 2026 vertelden deskundigen in gebruiksvriendelijkheid van websites dat de website van het Federaal Agentschap van de Schuld, waar burgers staatsbons kunnen kopen, een schoolvoorbeeld is van hoe je een website niet moet maken. Die kritiek was niet nieuw: drie jaar eerder had dezelfde redactie al gezegd dat de site verouderd was. Het Agentschap beloofde toen eraan te werken. Ondertussen is er niets veranderd, en zijn er zelfs geen plannen meer, omdat het budget ontbreekt.
-
Bingo! Herken jij deze excuses over toegankelijkheid?
"Iemand die blind is, heeft onze website toch niet nodig?" Wie ooit aan een webproject heeft gewerkt, heeft deze zin (of een variant erop) gegarandeerd al eens gehoord. Meestal in een vergadering, meestal net op het moment dat toegankelijkheid eindelijk op de agenda stond.
Populaire artikels
- Help! Ik krijg kritiek over de toegankelijkheid van mijn website. Wat nu?
- Invulassistent voor Toegankelijkheidsverklaringen
- Tooltips die werken voor iedereen
- Star raters: moeilijker toegankelijk te maken dan je denkt
- Digitale toegankelijkheid fiksen met een druk op de knop: te mooi om waar te zijn?
- Meer dan helft Belgische overheidswebsites heeft geen toegankelijkheidsverklaring
Waarmee kunnen we jouw organisatie helpen?
-
Mail je vraag : info@elevenways.be -
Bel ons : +32 (0)78 079 111