Bingo! Herken jij deze excuses over toegankelijkheid?

Daarom is er nu de Toegankelijkheidsbingo: een speelse manier om de klassiekers te verzamelen die stakeholders bovenhalen zodra digitale toegankelijkheid ter sprake komt.

Je kan de bingo vinden op bingo.elevenways.be.

Hoe werkt het?

Simpel. Open de app, en je krijgt een bingokaart vol uitspraken die je ongetwijfeld herkent:

• "Toegankelijkheid doen we in fase 2."
• "We hebben nog nooit een klacht gekregen."
• "Is er geen plugin die dat automatisch oplost?"
• "De automatische scan geeft 100%, dus we zitten goed."

Hoor je een uitspraak vallen tijdens een meeting? Vink het vakje af. Vijf op een rij? Bingo! (Al is het misschien beter van niet te hard te juichen tijdens de stuurgroep. Of om te juichen dat je daadwerkelijk een bingo hebt gehaald.)

Waarom een bingo?

Achter de knipoog zit een serieuze boodschap. Elk van deze uitspraken is een drempel die ervoor zorgt dat websites en apps onbruikbaar blijven voor een grote groep mensen. Zo'n 1 op de 4 mensen heeft een beperking die invloed heeft op hoe ze digitale diensten gebruiken: van blindheid en slechtziendheid tot motorische beperkingen, doofheid of concentratieproblemen. En sinds de European Accessibility Act geldt de verplichting allang niet meer alleen voor de overheid.

De bingo werkt als ventiel én als spiegel: door de excuses te benoemen, herken je ze sneller. En kun je er beter op reageren. Want elke uitspraak op de kaart heeft een weerwoord. "Fase 2"? Die komt er zelden. "Geen klachten"? Mensen die je site niet kunnen gebruiken, haken meestal stilletjes af.

Speel mee

Probeer de bingo bij je volgende projectmeeting, kick-off of stakeholdersessie. En wie weet: misschien is een volle kaart wel het perfecte startpunt voor een goed gesprek over écht toegankelijk bouwen.

Van bingo naar weerwoord

De bingo is pas echt af als je ook iets terug kunt zeggen. Als je in de bingo een vakje afkruist, krijg je ook meteen inspiratie om te antwoorden. Wil je al wat tips voor je in de meeting gaat? Dan kan je de volledige lijst van excuses met een goed weerwoord hier terugvinden.

Ontkennen van de doelgroep

"Iemand die blind is, heeft onze website toch niet nodig?"
Blinde mensen bankieren, shoppen en werken online, net als iedereen. Ze komen alleen niet terug als het niet lukt.

"Onze gebruikers zijn jong, die hebben geen beperking."
Kleurenblindheid, dyslexie, ADHD, een gebroken pols, …: beperkingen zijn van alle leeftijden. Je ziet ze alleen niet in je analytics.

"We hebben nog nooit een klacht gekregen van iemand met een handicap."
Mensen die je site niet kunnen gebruiken, klagen zelden. Ze haken stilletjes af en gaan naar de concurrent.

"Hoeveel procent van onze bezoekers is nou echt blind?"
Dat kun je niet weten: bezoekers die afhaken, zie je niet in je cijfers. In Europa leeft ongeveer één op de vier mensen met een beperking.

"Dat is zo'n kleine groep, dat weegt niet op tegen de kosten."
Eén op de vier mensen heeft een beperking. En iedereen profiteert mee: op een klein scherm, in de felle zon, in een lawaaierige trein, …

"Mensen met een beperking hebben toch wel hulp van familie?"
Zelf je bankzaken of aankopen kunnen doen is geen luxe, het is privacy en zelfstandigheid. Niemand wil familie nodig hebben voor elk formulier.

Uitstelgedrag

"Toegankelijkheid doen we in fase 2."
Fase 2 komt er zelden. En herstellen achteraf is vele malen duurder dan meteen goed bouwen.

"Laten we eerst live gaan, dan fixen we dat later wel."
Later wordt nooit. Na de livegang komen er nieuwe prioriteiten, en de drempels blijven staan voor wie er vandaag al op botst.

"Dat zetten we op de backlog."
De backlog is waar dit soort werk stilletjes sterft. Toegankelijkheid is geen ticket maar een kwaliteitseis, net als veiligheid.

"Eerst de MVP, dan de nice-to-haves."
Een product dat een kwart van de mensen buitensluit, is niet viable. Toegankelijkheid hoort bij de M van minimum.

"We pakken het mee bij de volgende redesign."
Die redesign is jaren weg, en dan begint dit gesprek opnieuw. Begin klein: fix vandaag de grootste drempels op je belangrijkste pagina's.

Kosten en moeite

"Hoeveel gaat dat extra kosten?"
Vanaf het begin meenemen kost nauwelijks extra, achteraf repareren wel. En ontoegankelijkheid kost ook: klanten, rechtszaken, reputatie.

"Daar hebben we geen budget voor."
Er is blijkbaar wel budget om het twee keer te bouwen: één keer fout en één keer opnieuw. Meteen goed bouwen is de goedkoopste optie.

"Dat vertraagt de hele planning."
Wat de planning echt vertraagt, is achteraf herstellen. Toegankelijkheid die meeloopt in het gewone werk kost nauwelijks extra tijd.

"Kunnen we niet gewoon het minimum doen om compliant te zijn?"
Compliant is niet hetzelfde als bruikbaar. Het doel is geen vinkje op een audit, maar mensen die je site echt kunnen gebruiken.

"Is er geen plugin of tooltje dat dit automatisch oplost?"
Nee. Overlays en toegankelijkheidswidgets lossen de echte drempels niet op en zitten screenreaders vaak juist in de weg.

"Kan de stagiair dat er niet even bij doen?"
Toegankelijkheid is een vak, geen klusje erbij. Geef het aan mensen met kennis en tijd, of investeer in opleiding.

Misvattingen over wat het is

"Toegankelijkheid is toch alleen voor blinden?"
Het gaat ook over zicht, gehoor, motoriek, concentratie en begrip. Denk aan dyslexie, RSI, kleurenblindheid, migraine of gewoon ouder worden.

"We hebben toch alt-teksten? Dan zijn we klaar."
Alt-teksten zijn één van de tientallen criteria. En een alt-tekst wil niet automatisch zeggen dat het goeie alt-teksten zijn. Toetsenbord, contrast, formulieren, structuur, foutmeldingen: de lijst is langer.

"Onze site werkt op mobiel, dus hij is toegankelijk."
Responsief en toegankelijk zijn twee compleet verschillende dingen. Een site kan perfect meeschalen en toch onbruikbaar zijn met een toetsenbord of screenreader.

"Een toegankelijke site is per definitie lelijk."
Toegankelijkheid zie je niet aan de buitenkant. Goede contrasten, heldere structuur en rustige interacties maken design juist sterker.

"Dan mag er zeker niks meer met kleur of animatie?"
Alles mag, zolang kleur niet de enige drager van betekenis is en animatie te pauzeren valt. Dat zijn ontwerpkaders, geen verbod.

"Dat gaat ten koste van het design."
Goed design ís toegankelijk: het werkt voor iedereen die het moet gebruiken. Wat sneuvelt is geen design, maar decoratie die in de weg zat.

"De automatische scan geeft 100%, dus we zijn toegankelijk."
Een automatische scan vindt hooguit een derde van de problemen. Een lege pagina scoort ook 100. Manueel testen blijft nodig.

Verantwoordelijkheid afschuiven

"Dat is iets voor de developers."
Een developer kan slecht contrast, onleesbare tekst of een onlogische flow niet wegcoderen. Design, content en code moeten het alle drie doen.

"Daar is de leverancier van het CMS verantwoordelijk voor."
Het CMS levert de bouwstenen, maar jouw templates, content en afbeeldingen bepalen het resultaat. En jouw naam staat op de site, niet die van de CMS-bouwer.

"De designer heeft daar waarschijnlijk al rekening mee gehouden."
”Waarschijnlijk” is geen controle. Zet toegankelijkheid in de briefing en de definition of done, en test het.

"Dat regelt het template toch?"
Een template regelt hooguit de basis. Alles wat jij toevoegt, teksten, afbeeldingen, kleuren, componenten, kan het weer breken. En niet elk template is sowieso toegankelijk.

"Juridisch heeft er niks over gezegd."
Juridisch gaat over risico, niet over bruikbaarheid. En de wet bestaat wel degelijk: de European Accessibility Act geldt sinds juni 2025.

Wet- en regelgeving

"Die wet geldt toch alleen voor de overheid?"
Niet meer. Sinds juni 2025 geldt de European Accessibility Act ook voor bedrijven: webshops, banken, telecom, e-books en meer.

"Wie controleert dat nu echt?"
Toezichthouders, concurrenten en gebruikers die een klacht indienen. Maar de echte vraag is niet wie controleert, maar wie je wegjaagt.

"Wat is de boete eigenlijk? Misschien is die goedkoper."
Reken ook de gemiste klanten, de rechtszaken en de reputatieschade mee. En een boete maakt je site niet alsnog bruikbaar: dat werk komt er dan bij.

"We zetten wel een toegankelijkheidsverklaring online, dan zijn we er vanaf."
Een verklaring beschrijft de toegankelijkheid, ze vervangt die niet. Een eerlijke verklaring bij een ontoegankelijke site is een to-dolijst met je handtekening eronder.

Klassiekers

"Ik heb het even getest met mijn ogen dicht, werkt prima."
Met je ogen dicht gebruik je je muis op goed geluk. Een screenreadergebruiker werkt met een toetsenbord en hoort structuur, namen, … . Test dus zoals zij werken.

"Mijn oma kan er gewoon mee overweg."
Fijn voor je oma, maar één iemand is geen doelgroep. Toegankelijkheid gaat over iedereen die anders kijkt, hoort, beweegt of begrijpt dan jij.

"Kunnen we niet een aparte toegankelijke versie maken?"
Aparte versies verouderen, missen functies en zijn dubbel onderhoud. Eén site die voor iedereen werkt is goedkoper en respectvoller.

"ChatGPT zegt dat het wel goed zit."
Een taalmodel heeft je site niet met een toetsenbord of screenreader bediend. Het zegt wat plausibel klinkt, en dat is geen audit.

"Contrast? Op mijn scherm zie ik het prima."
Jouw scherm is niet de norm. Meet het contrast gewoon na: de eisen staan vast en een contrastchecker is gratis.